ข้ามไปเนื้อหาหลัก
Maize Doctor

Weed Library

คลังวัชพืชในไร่ข้าวโพด

จำแนกวัชพืชที่พบจริงในแปลงข้าวโพดไทย พร้อมวิธีกำจัดเชิงเขตกรรมและสารกำจัดวัชพืชตามคำแนะนำกรมวิชาการเกษตร

ช่วงวิกฤตที่ต้องปลอดวัชพืช

ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 13–15 วันหลังงอก • ข้าวโพดหวาน 13–25 วันหลังงอก — หลักสำคัญคือต้องให้แปลงปลอดวัชพืชตลอด 1 เดือนแรก

ถ้าไม่กำจัดวัชพืชเลย ผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เสียหายมากกว่า 70% และข้าวโพดหวานมากกว่า 80%

พบบ่อยที่สุด 5 อันดับ

  1. 1หญ้านกสีชมพู
  2. 2หญ้ายาง
  3. 3ผักเบี้ยหิน
  4. 4หญ้าตีนติด
  5. 5แห้วหมู

การสำรวจแปลงข้าวโพด 13 แปลงใน เพชรบูรณ์ กาญจนบุรี สระบุรี และนครราชสีมา ปี 2555–2556 พบวัชพืช 94 ชนิด ใน 72 สกุล 31 วงศ์ — ใบแคบ 22 ชนิด ใบกว้าง 68 ชนิด และกก 4 ชนิด

ลำดับการจัดการวัชพืช 5 ขั้นตอน

  1. 1ก่อนเตรียมดิน 7–15 วัน ถ้าพบวัชพืชข้ามปีหนาแน่น (แห้วหมู หญ้าคา หญ้าแพรก หญ้าชันกาด หญ้าขจรจบ) พ่นไกลโฟเสท 48% SL 120–160 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร หรือกลูโฟซิเนต-แอมโมเนียม 15% SL 300–400 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร
  2. 2เตรียมดิน — ไถดะ 1 ครั้ง ตากดิน 7–10 วัน พรวน 1 ครั้ง แล้วคราดเก็บราก เหง้า หัว และไหล ออกจากแปลง
  3. 3วันปลูกถึง 1 วันหลังปลูก ขณะดินมีความชื้น พ่นคลุมดินด้วยอะลาคลอร์ เมโทลาคลอร์ หรืออะเซโทคลอร์ ใช้น้ำ 80 ลิตรต่อไร่
  4. 4อายุ 20–25 วัน กำจัดวัชพืชระหว่างแถวด้วยแรงงานหรือเครื่องจักรกล ก่อนหรือพร้อมใส่ปุ๋ยแต่งหน้า
  5. 5อายุประมาณ 30 วัน ถ้ายังมีวัชพืชหลุดรอด พ่นสารหลังงอก และสลับกลุ่มกลไกการออกฤทธิ์ทุกฤดู

ไม่ใช้สารเคมีก็ได้ผลเท่ากัน

การดายหญ้าด้วยมือหรือจอบ 2 ครั้ง (ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ 30 และ 60 วันหลังปลูก / ข้าวโพดหวานที่ 28 และ 45 วันหลังปลูก) ให้ผลผลิตไม่แตกต่างทางสถิติจากการใช้สารกำจัดวัชพืช

พาราควอตถูกแบนแล้ว

พาราควอตถูกยกระดับเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ห้ามผลิต ใช้ นำเข้า ส่งออก และครอบครอง มีผลตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 — เอกสารเก่าที่ยังอ้างพาราควอตห้ามนำไปปฏิบัติ

ค้นหาวัชพืช (29 ชนิด)

ข้าวโพดผิดปกติเพราะสารกำจัดวัชพืชหรือเปล่า

อาการเหล่านี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรค — ถ้าตรงกับตารางนี้ ให้ทบทวนสารที่พ่นไปก่อน

  • 2,4-D

    โคนต้นปริหัก ใบแห้ง โคนใบบิด ใบม้วนพันกันไม่คลี่ ใบย่นผิดรูป แตกหน่อ 3–4 ต้น

    ⚠ เกิดได้ทั้งจากการพ่นเองและละอองปลิวจากแปลงอ้อยข้างเคียง ห้ามพ่นวันลมแรง

  • อามีทริน

    ใบไหม้ แห้ง ขอบเขตไม่แน่นอน

    ⚠ มักเกิดจากละอองปลิวมาจากแปลงอ้อย

  • อะทราซีน

    ใบเหลืองจนถึงใบไหม้

    ⚠ เป็นสารก่อนงอก ห้ามพ่นหลังข้าวโพดงอกแล้ว

  • นิโคซัลฟูรอน

    ใบเป็นแถบสีขาวซีด ใบย่น โดยเฉพาะซอกใบที่ละอองไหลไปรวมกัน

    ⚠ เกิดเฉพาะข้าวโพดบางพันธุ์ ควรทดสอบกับพันธุ์ที่ปลูกก่อน

  • ซัลเฟนทราโซล

    ใบไหม้ แห้ง ยุบตาย จากสารตกค้างในดิน

    ⚠ ควรหลีกเลี่ยงการพ่นในพื้นที่ก่อนปลูกข้าวโพด แม้ใช้เพื่อกำจัดแห้วหมูก็ตาม

  • มีโซไตรโอน/อะทราซีน

    ใบเหลืองซีด ขึ้นกับปริมาณสารที่ได้รับ

    ⚠ พบอาการจากการพ่นเมื่อข้าวโพดอายุ 14 วัน

เรื่องการดื้อสารกำจัดวัชพืช

ยังไม่พบรายงานวัชพืชต้านทานสารกำจัดวัชพืชในไร่ข้าวโพดของไทย แต่พบแล้วในนาข้าว (หญ้าข้าวนก หญ้าดอกขาว หนวดปลาดุก ผักปอดนา หญ้าแดง) จึงควรสลับกลุ่มกลไกการออกฤทธิ์ทุกฤดูเพื่อป้องกันไว้ก่อน

แหล่งอ้างอิง