ข้ามไปเนื้อหาหลัก
Maize Doctor

Field Management

ปฏิทินและคู่มือดูแลไร่ข้าวโพด

ตั้งแต่เตรียมดินจนถึงเก็บเกี่ยว — ทำอะไร เมื่อไหร่ และช่วงไหนที่พลาดไม่ได้ อ้างอิงคำแนะนำกรมวิชาการเกษตร

เลือกฤดูปลูก

เดือนปลูก

พฤษภาคม – มิถุนายน

เก็บเกี่ยว

สิงหาคม – กันยายน

ข้อดี

  • ให้ผลผลิตสูงกว่าปลายฝน เพราะได้รับความเข้มแสงมากกว่า

ข้อควรระวัง

  • เสี่ยงฝนทิ้งช่วงเดือนมิถุนายน–กรกฎาคม ซึ่งตรงกับระยะออกดอกพอดี
  • เก็บเกี่ยวช่วงฝนตกชุก เสี่ยงปนเปื้อนอะฟลาทอกซิน

ไทม์ไลน์ตั้งแต่เตรียมดินถึงเก็บเกี่ยว

ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์อายุสั้นประมาณ 100–120 วัน · แตะแต่ละระยะเพื่อดูว่าต้องทำอะไร

ช่วงที่ขาดน้ำไม่ได้

ตัวเลขคือผลผลิตที่ลดลงถ้าขาดน้ำในระยะนั้น

  • ระยะเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ−25%
  • ระยะออกดอกจนถึงระยะเริ่มสร้างเมล็ด−50%
  • ระยะหลังการสร้างเมล็ด−21%

สรุป: ข้าวโพดต้องการน้ำมากที่สุดช่วงออกดอกถึงเริ่มสร้างเมล็ด — ช่วงนี้ห้ามขาดน้ำเด็ดขาด

ปริมาณน้ำที่ต้องใช้

  • ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เขตร้อนชื้นต้องการน้ำรวม 600–900 มม. ต่อฤดูปลูก
  • ข้าวโพดหลังนาภาคกลาง ต้องการ 450–500 มม. หรือ 720–800 ลบ.ม./ไร่
  • ตารางให้น้ำข้าวโพดหลังนา 4 ครั้ง: อายุ 20–25 / 40–45 / 60–65 / 75–80 วัน
  • ข้าวโพดไม่ชอบน้ำท่วมขัง โดยเฉพาะระยะแรกที่ยอดยังไม่โผล่พ้นดิน

การจัดการวัชพืช

ช่วงวิกฤตคือ 13–25 วันหลังงอก ถ้ามีวัชพืชรบกวนระยะนี้ ผลผลิตจะเสียหายสูงสุด

สารสูตรอัตราใช้ช่วงเวลาพ่น
อะลาคลอร์วัชพืชฤดูเดียว48% EC125–150 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนข้าวโพดและวัชพืชงอก⚠ ขณะพ่นดินต้องมีความชื้น
เมโทลาคลอร์วัชพืชฤดูเดียว40% EC150–200 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนงอก
อะเซโทคลอร์วัชพืชฤดูเดียว50% EC80–120 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนงอก
อะทราซีนวัชพืชฤดูเดียวและข้ามปี55% SC70–80 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตรหลังงอกและให้น้ำ ที่อายุ 25–30 วัน
อะทราซีนวัชพืชฤดูเดียวและข้ามปี80%100–150 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร (พ่น 80 ลิตร/ไร่)ทันทีหลังปลูก (ข้าวโพดหลังนา)
พาราควอทวัชพืชฤดูเดียว27.6% SL75–100 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นก่อนเตรียมดิน 3–7 วัน หรือพ่นระหว่างแถวหลังปลูก 20–25 วัน ขณะวัชพืชมี 3–4 ใบ⚠ ระวังละอองสารสัมผัสใบและต้นข้าวโพด
ไกลโฟเสทวัชพืชฤดูเดียวและข้ามปี48% SL120–160 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นก่อนปลูก หรือก่อนเตรียมดิน 7–15 วัน
กลูโฟซิเนท-แอมโมเนียมวัชพืชฤดูเดียวและข้ามปี15% SL300–400 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นก่อนปลูก หรือก่อนเตรียมดิน 7–15 วัน

พ่นสารอย่างไรให้ได้ผล

  • ใช้ปริมาณน้ำ 60–80 ลิตร/ไร่ — ใช้เกินอัตราแนะนำพืชอาจเป็นอันตรายและสิ้นเปลือง ใช้น้อยเกินประสิทธิภาพลดลง
  • หัวพ่นแบบพัดแบน (Flat fan) สำหรับสารประเภทก่อนงอก / หัวพ่นแบบปะทะ (Anvil) สำหรับประเภทหลังงอก
  • พ่นขณะดินมีความชื้น และสารประเภทหลังงอกต้องมีช่วงเวลาปลอดฝนหลังพ่นอย่างน้อย 4–6 ชั่วโมง
  • ปริมาณน้ำพ่นสารฆ่าแมลง: ข้าวโพดอายุ 1–2 สัปดาห์ 30–40 ลิตร/ไร่, 3–4 สัปดาห์ 40–50 ลิตร/ไร่, 5 สัปดาห์ขึ้นไป 60–80 ลิตร/ไร่

ต้นทุน ผลผลิต และราคา

ข้อมูล ณ 26 กันยายน 2569 — ราคาเปลี่ยนแปลงตลอด ควรเช็กกับจุดรับซื้อก่อนขายทุกครั้ง

ต้นทุนการผลิต

5,662.12 บาท/ไร่

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ปีเพาะปลูก 2569

ต้นทุนต่อกิโลกรัม

7.03 บาท/กก.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ปี 2569 (คำนวณจากผลผลิต 805 กก./ไร่)

ตัวเลขต้นทุนยังมีข้อโต้แย้ง

สภาเกษตรกรแห่งชาติระบุต้นทุนจริงอยู่ที่ 7,098 บาท/ไร่ สูงกว่าตัวเลข สศก. 1,435.88 บาท/ไร่ — ตัวเลขนี้ยังอยู่ระหว่างข้อโต้แย้ง

ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ของไทย

  • 2562/63646 กก.
  • 2563/64705 กก.
  • 2564/65710 กก.
  • 2565/66735 กก.
  • 2566/67715 กก.
  • 2567/68719 กก.

ผลผลิตเฉลี่ยประเทศประมาณ 719 กก./ไร่ ต่ำกว่าเป้าหมายที่คำแนะนำปุ๋ยตั้งไว้ (1,000 กก./ไร่) อยู่มาก — ยังมีช่องว่างในการเพิ่มผลผลิตด้วยการจัดการดิน ปุ๋ย และน้ำที่ถูกต้อง

ราคารับซื้อ ณ จุดรับซื้อ

ข้อมูลสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร วันที่ 25 กันยายน 2569

  • บริษัท แหลมทอง จำกัด (ท่าเรือ)พระนครศรีอยุธยา · ความชื้น 14.5%9.70บาท/กก.
  • หจก.สยามคอร์น โปรดักส์ (หนองไผ่)เพชรบูรณ์ · ความชื้น 14.5%9.00บาท/กก.
  • สหกรณ์การเกษตรด่านขุนทดนครราชสีมา · ความชื้น 14.5%9.00บาท/กก.
  • ร้านใจงามการเกษตร (เวียงสา)น่าน · ความชื้น 14.5%8.90บาท/กก.
  • สหกรณ์การเกษตรร้องกวางแพร่ · ความชื้น 14.5%8.75บาท/กก.
  • หจก.สยามคอร์น โปรดักส์ (หนองไผ่)เพชรบูรณ์ · ความชื้น 30%6.80บาท/กก.

ราคาอ้างอิงกระทรวงพาณิชย์ (6 ก.ย. 2569): ความชื้น 14.5% ที่ 9.80 บาท/กก. (กรุงเทพฯ และปริมณฑล) ความชื้น 30% ที่ 7.05 บาท/กก. — ต่างจังหวัดปรับตามระยะทาง ค่าขนส่ง และเกณฑ์หักลดน้ำหนัก

แหล่งอ้างอิง